‎ဗီဒီယိုကိုလိုသလိုဖြတ်ယူပြီး စစ်လော်ဘီချန်နယ်က ချဲ့ကားရေးသား သတင်းအမှားဖြန့်

‎Fact-check _TawNaw FM / The Red Flag/ MFCN
‎6 Nov 2025
‎အနှစ်ချုပ်
‎စစ်တပ်လော်ဘီချန်နယ်က ကေအဲန်ယူအမြဲတမ်းကော်မတီဝင် ပဒိုစောသမိန်ထွန်းရဲ့ အင်တာဗျူးဗီဒီယိုထဲက လိုသလိုဖြတ်ယူပြီး KNU နဲ့ PDF ထဲမှာ ကျူးလွန်တဲ့ စစ်ရာဇ၀တ်မှုတွေ “ ဆိုတဲ့ခေါင်းစဉ်နဲ့ သတင်းဟာ အင်တာဗျူးဗီဒီယိုကို လိုသလိုဖြတ်ထုတ်ပြီး ချဲ့ကားရေးသားထားတဲ့ သတင်းဖြစ်ပါတယ်။
‎”စစ်တပ်ကနေ ဘက်ပြောင်းခိုလှုံသွားတဲ့ လူတွေကို KNU နဲ့ PDF ထဲရောက်သွားလို့ သူတို့စိတ်မကြည်တော့ရင် CDM တွေကို သတ်ဖြတ်တာတွေ၊ PDF မိန်းကလေးတွေကို အဓမ္မပြုကျင့်တဲ့ ကိစ္စတွေရှိတယ်”ဆိုပြီး အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဝါဒဖြန့်ချန်နယ်တွေမှာ ပျံ့နှံ့နေပါတယ်။
‎စစ်တပ်လော်ဘီ “ စွမ်းအားရှင် “ တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်က စက်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်၊ နံနက် ၁၀း၁၄ မှာ “KNU နဲ့ PDF က CDM တွေကို သတ်တယ်၊ PDF မိန်းကလေးတွေကို မုဒိန်းကျင့်တယ်”ဆိုပြီး ကေအဲန်ယူဗဟို အမြဲတမ်းကော်မတီဝင် ပဒိုစောသမိန်းထွန်းရဲ့ အင်တာဗျူးဗီဒီယိုကို *လိုသလိုဖြတ်ယူပြီး ရေးသားဖြန့်ဝေခဲ့ပါတယ်။
‎အဆိုပါအကြောင်းအရာကို စက်တင်ဘာလ ၂၀ ရက် နံနက်ပိုင်း အထိ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုသူ *၃၆,၇၀၀ ကျော်၊ Reaction ပေးသူ ၉ဦး ရှိခဲ့ပြီး Kyaw Swar တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်ကလည်း ကူးယူဖော်ပြခဲ့ပြီး ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုသူ *၂၅,၅၀၀ ကျော် Reaction ပေးသူ ၆၅၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ပါတယ်။ တခြား Social Plaform တွေမှာလည်း ပျံ့နှံ့မှုရှိနေပါတယ်။
‎မူရင်း သတင်းလင့်ခ် >>> https://t.me/srshin12345/120677
‎Archive Link >>> http://archive.today/aV54T
‎ဒီသတင်းကို တောနော်က အချက်အလက်စစ်ဆေးကြည့်ရာမှာတော့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဝါဒဖြန့်ချန်နယ်တွေဟာ စာဖတ်သူတွေအထင်အမြင်လွဲမှားအောင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ရေးသားထားတဲ့ ဝါဒဖြန့်သတင်း ဖြစ်ပါတယ်။
‎သတင်းစိစစ်ချက်
‎ပျံ့နှံ့နေတဲ့ ဗီဒီယိုအပိုင်းကို *Google Lens က တဆင့် တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးကြည့်ရာမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်က အင်တာဗျူးဗီဒီယိုဖိုင်တစ်ခုဖြစ်တာကို တွေ့ရပါတယ်။
‎အင်တာဗျူးကို ကရင်သတင်းဌာန တစ်ခုဖြစ်တဲ့ *KIC တင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
‎အင်တာဗျူးမှာ နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွက် အကြံပြုချက်ဆိုတဲ့ခေါင်းစဉ်နဲ့ အမေးအဖြေလုပ်ထားတဲ့ အင်တာဗျူး တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
‎အင်တာဗျူးမှာ အဓိကအားဖြင့် နွေဦးတော်လှန်ရေးအတွက် NUG အစိုးရအပေါ် စစ်ရေးအကြံပေးချက်တွေနဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့လိုအပ်ချက်တွေကို အကြံပေး ထောက်ပြထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။
‎အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဝါဒဖြန့်ချန်နယ်က စွပ်စွဲထားတဲ့ ပြောဆိုချက်တွေဟာ အင်တာဗျူးမှာပါတဲ့စကားတွေကို ထပ်မံချဲ့ကားထားပြီးပြောဆိုထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
‎ပဒိုစောသမိန်ထွန်းရဲ့ပြောဆိုချက်က “တော်လှန်ရေးသက်တမ်းကြာနေတဲ့ ကေအဲန်ယူနယ်မြေမှာ စစ်ရေးစည်းကမ်း၊ အုပ်ချုပ်ရေးစည်းနဲ့ ဝင်လာတဲ့တော်လှန်ရေးသမားတွေကို ကိုင်တွယ်နိုင်ပေမယ့် နေရာအသစ် လူအသစ်တွေနဲ့လုပ်ရတဲ့တခြားနေရာတွေမှာတော့ တချို့တပ်ဖွဲ့တွေဟာ လူသတ်တာတို့ အမျိုးသမီးတွေကို မတရားပြုကျင့်တာတွေပါရှိနေပြီး ‌အရေးမယူဘူးဆိုရင် အဲဒီလူတွေ တချိန်မှာခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာရင် သူတို့နယ်မြေဟာ မငြိမ်းချမ်းနိုင်ဘူး” လို့ ဆိုတာပဲဖြစ်ပါတယ်။
‎အင်တာဗျူးဗီဒီယိုဖိုင်အပြည့်အစုံကို အောက်ကလင့်ခ်မှာ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်ပါတယ်။
‎အင်တာဗျူးဗီဒီယိုဖိုင် >>> https://shorturl.at/Q1rjD
‎ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်တာနဲ့ပတ်သက်ပြီး တောနော်က အချက်အလက်စစ်ဆေးကြည့်ရာမှာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တချို့ဟာ တကယ်ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်းကို တွေ့ခဲ့ပါတယ်။
‎တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တချို့ကျူးလွန်တဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေကို Than Lwin Khet, Karenni People’s Voice မှာ တင်ပြထားပါတယ်။
‎“ Than Lwin Khet “ မှာ ရာဇဝတ်မှုနှင့်လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာပစ်မှုတွေကို စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေသာမက တော်လှန်ရေးတပ်တွေပါ ကျူးလွန်မှုတချို့ရှိကြောင်း၊ ပြည်သူအကူအညီပေးရေးအဖွဲ့(PMCSG) ရဲ့စစ်တမ်းထုတ်ပြန်ချက်ကို သတင်းရေးသားထားပြီး NUG တရားရေးဝန်ကြီးဌာန MOG လက်အောက်က တရားရေးဌာနသို့ တိုင်ကြားနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး တိုင်ကြားရေးယန္တရားတစ်ခုကို ဖော်ဆောင်ထားပြီဖြစ်သည်ဟု NUG လူ့အခွင့်အရေးဝန်ကြီး ဦးအောင်မျိုးမင်းကပြောကြောင်း”ကိုလည်း ရေးသားဖော်ပြထားပါတယ်။
‎အပြည့်အစုံကြည့်ရန် >>> https://shorturl.at/4XFJr
‎” Karenni People’s Voice ” မှာ တော်လှန်ရေးမှာ ထင်ပေါ်ကျော်ကြားသူ ရေး-ဘီလူးဟာ ဖမ်းဆီးရမိထားတဲ့ စစ်တပ်လက်အောက်ခံ ပျူစောထီးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို ရက်ရက်စက်စက် သတ်ဖြတ်တာဖြစ်ပြီး ခုလုပ်ရပ်ဟာ လူ့အခွင့်အရေးအရဖြစ်စေ၊ စစ်သည်ကျင့်ဝတ်အရဖြစ်စေ လုံးဝမလုပ်ဆောင်သင့်တဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ထိုလုပ်ရပ်ကို အရေးယူဆောင်ရွက်မယ်လို့လည်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) လူ့အခွင့်အရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဦးအောင်မျိုးမင်းရဲ့ပြောကြားချက်တွေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။
‎အပြည့်အစုံကြည့်ရန် >>> https://shorturl.at/WXONg
‎အင်တာဗျူးမှာ ပဒိုစောသမိန်ထွန်းက စစ်အုပ်စုကကျူးလွန်တဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုကိုလည်း အခုလိုထည့်ပြောခဲ့ပါတယ်။
‎“ နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ကလည်းကြည့်နေတာ၊ မင်းတို့အပြန်အလှန်သတ်နေကြတယ်ဆိုရင် နင်တို့လည်းအတူတူပဲ၊ ဘယ်သူ့ကို ငါတို့ကအသိအမှတ်ပြုရမလဲဆိုတာတွေဖြစ်လာရော၊ ဒါကြောင့်မို့ ဒါမျိုးက စောစောစီးစီးပြင်သင့်တာ၊ ကျွန်တော်တို့ပြောပြောနေကြတာက မင်းအောင်လှိုင်တို့က အဓမ္မသမားတွေ ကိုယ်ကျိုးကြည့်တဲ့သူတွေ သူတို့အကျိုးစီးပွားပဲသူတို့ကြည့်တာ၊ လူတွေသေသေ၊ ရွာတွေမီးလောင်လောင် သူတို့နဲ့မဆိုင်ဘူး၊ ကျွန်တော်တို့က ဓမ္မတွေ ဓမ္မဆိုတာက တရားစွာလုပ်ရမယ် “ လို့ပြောခဲ့ပါတယ်။
‎အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ အာဏာသိမ်းနောက်ပိုင်း စစ်ရာဇဝတ်မှုများစွာကိုကျူးလွန်ခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစု လက်အောက်ရောက်သွားတဲ့ မြို့ရွာတွေထဲကို အစဉ်တစ်စိုက် လေကြောင်းဗုံးကြဲတာတွေ ထပ်ခါတလဲလဲ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
‎အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်တဲ့ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံတွေ၊ စာသင်ကျောင်းတွေနဲ့ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေပါမကျန် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနဲ့ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုတွေကြောင့် အရပ်သားတွေ၊ ကလေးငယ်တွေနဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်တွေထိခိုက်သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။
‎အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကျူးလွန်တဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး လွှတ်လပ်တဲ့သတင်းမီဒီယာတွေဖြစ်တဲ့ The Irrrawaddy News, BBC News, RFA, Mizzima, Western News တို့က စာသတင်းအပြင် ဗီဒီယိုသတင်းတွေကို အထောက်အထားများစွာနဲ့ ထုတ်ဖော်ခဲ့တဲ့ပြီး တခြားသတင်းဌာနနဲ့ လူအခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများစွာကလည်း ထုတ်ဖော်ခဲ့ပါတယ်။
‎သတင်းလင့်ခ်များ
‎DVB TV news
‎Mizzima
‎KHRG
‎AAPP
‎Western New
‎ရုပ်သံသတင်းလင့်ခ်များ –
‎Mizzima ဆောင်းပါး
‎RFA
‎The Irrawaddy News
‎ဒါတွေအပြင် စစ်အာဏာရှင်တွေကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ရာဇဝတ်မှုတွေများစွာ ရှိနေပါသေးတယ်။
‎သုံးသပ်ချက်
‎အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ ဝါဒဖြန့်ချန်နယ်တွေမှာ ပျံ့နှံ့နေတဲ့ “ KNU ဗဟိုကော်မတီ၀င် ဖဒိုစောသမိန်ထွန်းကိုယ်တိုင် ပြောပြတဲ့ KNU နဲ့ PDF ထဲမှာ ကျူးလွန်တဲ့ စစ်ရာဇ၀တ်မှုတွေ “ ဆိုတဲ့ခေါင်းစဉ်နဲ့ သတင်းဟာ အင်တာဗျူးဗီဒီယိုကို လိုသလိုဖြတ်ထုတ်ပြီး ချဲ့ကားရေးသားထားတဲ့ သတင်းဖြစ်ပါတယ်။
‎တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တချို့ဟာ ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုကို အမှန်တကယ်ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ ထို့ထက်ပိုတဲ့ အပြစ်မဲ့ပြည်သူတွေအပေါ် ရက်စက်စွာသတ်ဖြတ်တာ၊ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်တာတွေနဲ့ အစုလိုက်အပြုံလိုက်သူသေစေတာတွေ မြို့ရွာဖျက်စီးတာ စတဲ့ရာဇဝတ်မှုတွေကို အကြိမ်ကြိမ်ကျူးလွန်ခဲ့ပါတယ်။
‎ထို့ကြောင့် စစ်တပ်ထောက်ခံတဲ့ ဝါဒဖြန့် တယ်လီဂရမ်တွေမှာ ပျံ့နှံ့နေသည့် ကြောင်းအရာသည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့အားလုံးကို အထင်အမြင်လွှဲမှားအောင် ချဲ့ကား‌ရေးသားထားတဲ့ ဝါဒဖြန့်သတင်း ဖြစ်ပါတယ်။
‎ဒီစစ်ဆေးချက်ဟာ အခုလ ၂၂ ရက်နေ့နေ့လယ်ပိုင်းအထိ စစ်ဆေးတွေ့ရှိထားတဲ့ အချက်အလက်တွေဖြစ်ပါတယ်။
‎တောနော်စာဖတ်သူတွေအနေနဲ့ အင်တာနက်လူမှုမီဒီယာပေါ်မှ ပျံ့နှံ့လာသော အကြောင်းအရာတွေကိုအလွယ်တကူ လက်ခံမယုံကြည်ဘဲ၊ သတင်းအရင်းအမြစ်များစွာနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးပြီးမှသာ ဖတ်ရှုသင့်ပါတယ်။
‎Myanmar Fact-checking Network အဖွဲဝင်တွေ အချက်အလက်စစ်ဆေးထားတဲ့ သတင်းတွေကို ဒီနေရာမှာ ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။
‎Tawnaw FM ကို အောက်ဖော်ပြပါ စာမျက်နှာတွေမှာလည်း ကြည့်ရှုနိုင်ပါတယ်။
‎Website – www.tawnawfm.com
‎Telegram – https://t.me/tawnawfm